ਪੰਜਾਬ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ MMSY ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਮਿਲੇਗਾ 65 ਲੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਸੋਚੋ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਾਨ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਾਈਪਾਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਉਸਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ। ਪਰਿਵਾਰ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੀ ਖਾਈ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ। ਇਹੋ ਡਰ ਅਤੇ ਅਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਘਰਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਸੀ। ਇਸੇ ਖਾਈ ਨੂੰ ਪਾੜਨ ਅਤੇ “ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ” ਨੂੰ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਸਧਾਰਨ ਸਕੀਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਦਮ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮੂਲ:-ਪੰਜਾਬ ਦੇ 65 ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ 65 ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ (MMSY) ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਟੀਚਾ ਰਾਜ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿਹਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਮਦਨੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਰਾਏ ਦਾ, ਹਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਇਸਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ: ਆਪਣਾ ਕਾਰਡ ਦਿਖਾਓ, ਇਲਾਜ ਕਰਾਓ
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਖੂਬੀ ਇਸਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਸੌਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ
1. ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ
ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਨੈੱਟਵਰਕ ਹਸਪਤਾਲ
ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਐਮਪੈਨਲਡ ਹਸਪਤਾਲ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਇਲਾਜ
ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਐਮਪੈਨਲਡ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਵੀ ਰੁਪਇਆ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਬਿੱਲ ਸਿੱਧਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਵ: ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ‘ਤੇ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੇਗੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ:
ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਜਾਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ, ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਹੇਠ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਆਰਥਿਕ ਭਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਗੇ
ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ
ਹਾਰਟ ਬਾਈਪਾਸ, ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ, ਨਰੋਸਰਜਰੀ ਵਰਗੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਜੋ 2-3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਖਰਚੀਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਾਂ ਬਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਲਾਭ:-
ਇਕੱਲੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਿੱਲ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਗਰੀਬੀ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੀ ਮਾਰ ਪਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਹੈਲਥ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ’ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਰਮਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਭਰਮਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, 850 ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਰਥਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ 2,356 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਲਾਜ ਪੈਕੇਜ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ
ਆਪ’ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਨਵੀਨਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੰਮ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਲ 1950 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਲਾਭਾਂ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ: ਸਿਹਤਕਾਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬੀਮਾ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਲ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਵੇਗੀ। “ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚਣੀ ਪਵੇਗੀ” ਵਾਲਾ ਡਰ ਹੁਣ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਨਤ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਵਿਲਾਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਹੱਕ ਹਨ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ, ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਮਾਜ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਿਮਾਰੀ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਰਿਮਾ ਨਾਲ ਜੀਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਬੀਮੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।